Polska pomoc

Mołdawia

Wprowadzenie

Mołdawia zajmuje 107 pozycję (2014 r.) w rankingu HDI (Human Development Index) prowadzonym przez UNDP, który corocznie monitoruje społeczno-gospodarczy rozwój państw świata. Kraj ten charakteryzuje niski poziom dochodu narodowego oraz pozostałych wskaźników rozwojowych - jest on jednym z najuboższych w Europie, w znacznym stopniu uzależnionym od pomocy zagranicznej. Poważnym problemem dla mołdawskiej gospodarki jest uzależnienie od dostaw surowców z Rosji oraz istnienie nieuznawanej na arenie międzynarodowej Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej w najbardziej uprzemysłowionym regionie, jakim jest Naddniestrze. Istotnym z punktu widzenia UE problemem jest także wiodący przez Mołdawię szlak przerzutu nielegalnych imigrantów z Bliskiego Wschodu, Azji Południowej i Południowo-Wschodniej oraz krajów Wspólnoty Niepodległych Państw. Podpisanie umowy stowarzyszeniowej z UE oraz DCFTA stanowi punkt zwrotny w kierunku przeprowadzenia reform systemowych i gospodarczych, co wzmocni struktury instytucjonalne na każdym szczeblu, ograniczy podatność kraju na wahania koniunktury oraz przyczyni się do usunięcia barier blokujących rozwój eksportu. Od 2004 roku Mołdawia figuruje na liście priorytetowych biorców polskiej pomocy rozwojowej.

powrót

Działalność w 2015 r.

Wdrożono łącznie 21 projektów na kwotę 6 118 341 PLN,  w tym 11 projektów jst/ngo na kwotę 4 401 526 PLN, 3 projekty administracji rządowej na kwotę 978 105 PLN oraz 7 projektóww ramach systemu małych grantów zrealizowanych przez Ambasadę RP w Kiszyniowie na kwotę 738 710 PLN (zobacz pełną listę).  

Współpraca rozwojowa na rzecz Mołdawii (projekty organizacji pozarządowych, jednostek samorządu terytorialnego i organów administracji rządowej) realizowana była w ramach następujących priorytetów:

 

  • Rozwój regionalny i budowa potencjału administracji rządowej (6 projektów – 1 272 818  PLN)

Działania służyły wsparciu administracji centralnej w przygotowaniu i wdrażaniu ram prawnych systemu finansowania samorządów, a także wsparciu administracji na każdym szczeblu w kierunku stworzenia struktur do efektywnej absorbcji funduszy krajowych i międzynarodowych, zgodnej ze standardami UE oraz opartej na modelu ściślejszej koordynacji z innymi krajowymi politykami sektorowymi. Istotnym elementem było kontynuowanie przez Ministerstwo Rozwoju wsparcie mołdawskich władz w tworzeniu Strategii Rozwoju Regionalnego Mołdawii 2016-2020 oraz budowanie kompetencji instytucji odpowiedzialnych za rozwój regionalny w opracowywaniu i wdrażaniu własnych strategii.

 

  • Rozwój obszarów wiejskich (9 projektów – 4 012 082 PLN)

Przeprowadzone działania wzmocniły potencjał producentów rolnych oraz małych i średnich przedsiębiorców z obszarów wiejskich. Projekty zrealizowane za pośrednictwem organizacji międzyrządowych przyczyniły się do zwiększenia konkurencyjności produkcji rolnej. Powstały kolejne modelowe zmodernizowane gospodarstwa, które wykorzystują innowacyjne technologie w swojej produkcji czy przetwarzaniu. Część z nich wykorzystuje również niekonwencjonalne lub zdywersyfikowane źródła energii oraz technologie energooszczędne. Dzięki realizacji projektów polskiej pomocy obszary wiejskie uzyskały  dostęp do nowoczesnych  technologii związanych z gospodarką wodno-ściekową i gospodarką odpadami. Z kolei realizacja projektów za pośrednictwem systemu małych grantów przyczyniła się do modernizacji infrastruktury wiejskiej, także w zakresie poprawy jakości funkcjonowania systemu edukacji, służby zdrowia i opieki społecznej.

 

  • Bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie granicami (1 projekt -  323 545 PLN)

Działania w ramach projektu przyczyniły się do wzmocnienia kontroli granicznej, w tym weryfikacji autentyczności dokumentów oraz wzmacniania pionu analizy kryminalnej Policji Granicznej Republiki Mołdawii.

 

MSZ przekazało za pośrednictwem Fundacji Solidarności Międzynarodowej środki w wysokości 585 770 PLN na kontynuowanie działań prowadzonych przez Centrum Informacyjne dla Władz Lokalnych w Ialoveni w Mołdawii (zobacz historię: Działalność w 2012 roku). Centrum sfinansowało 12 małych projektów, które posłużyły rozwojowi społeczności lokalnej poprzez wzmocnienie mechanizmów partycypacyjnych, prace z młodzieżą, działania na rzecz osób niepełnosprawnych oraz rozwój małej infrastruktury. Projekty wdrażane były przez samorządy mołdawskie we współpracy z partnerami społecznymi metodą – learning by doing. Ponadto Centrum zorganizowało 15 warsztatów dla liderów lokalnych oraz 7 wizyt studyjnych służących nawiązaniu współpracy polsko-mołdawskich partnerstw różnych grup społecznych. Centrum przeprowadziło konsultacje dla ok. 60 samorządów, organizacji pozarządowych i inicjatyw społecznych. 

W ramach kontynuowanego Programu Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego (zobacz historię: Działalność w 2011 roku), przedstawiciele administracji mołdawskiej uczestniczyli w dwóch modułach szkoleniowych tj. Staże w służbie cywilnej dla krajów Partnerstwa Wschodniego (3 os.) oraz z zakresu Integracji europejskiej (5 os.). Na ten cel przeznaczono kwotę 57 341 PLN.

Polska wsparła projekt UNIDO w dziedzinie energii słonecznej dla Mołdawii kwotą 100 tys. EUR oraz program niszczenia pestycydów i niebezpiecznych chemikaliów prowadzony przez  Fundusz Powierniczy NATO, Partnerstwa dla Pokoju i OBWE kwotą 150 tys. PLN.

powrót

Działalność w 2014 r.

Wdrożono łącznie 29 projektów na łączną kwotę 7 064 321 PLN, w tym 8 projektów jst/ngo na kwotę 4 142 742 PLN i 8 projektów administracji rządowej na kwotę 1 873 454 PLN. Ambasada RP w Kiszyniowie zrealizowała 13 projektów w ramach systemu małych grantów na kwotę 1 048 125 PLN (zobacz pełną listę).

Współpraca rozwojowa na rzecz Mołdawii (projekty organizacji pozarządowych, jednostek samorządu terytorialnego i organów administracji rządowej) realizowana była w ramach następujących priorytetów:

 

  • Rozwój regionalny i budowa potencjału administracji publicznej i samorządowej: (10 projektów – 1 805 730 PLN)

Działania służyły przygotowaniu administracji regionalnej i lokalnej do efektywnej absorpcji funduszy krajowych i międzynarodowych poprzez m.in. zwiększenie ich kompetencji w opracowywaniu, a następnie wdrażaniu własnych strategii. Istotną rolę w tym zakresie odegrało Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, które wsparło władze mołdawskie w tworzeniu strategii rozwoju regionalnego. Polscy specjaliści podzielili się z mołdawskimi urzędnikami swoją wiedzą i doświadczeniem na temat  efektywnej absorbcji środków krajowych i zagranicznych.

Ponadto polskie wsparcie eksperckie w zakresie zarządzania chemikaliami przyczyniło się do powstania zgodnych z standardami UE regulacji obejmujących to zagadnienie, jak również powołania instytucji zarządzającej chemikaliami.

 

  • Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich: (7 projektów – 3 615 369 PLN)

Największy wolumen środków z polskiej pomocy przyczynił się do rozwoju produkcji rolnej oraz potencjału  małej i średniej przedsiębiorczości na obszarach wiejskich. W ramach projektów zrealizowanych za pośrednictwem organizacji pozarządowych powstało kilka modelowych gospodarstw wykorzystujących innowacyjne rozwiązania do prowadzonej przez nich działalności rolniczej i przetwórstwa rolniczego, również z zakresie technologii energooszczędnych. Przeprowadzono szereg szkoleń i warsztatów z zakresu doradztwa rolniczego oraz pozarolniczej działalności gospodarczej, a także przekazywania polskich doświadczeń w zakresie zrzeszania się producentów w spółdzielnie. Sieć doradców, wzmocniona dzięki środkom polskiej pomocy, przekazuje dobre praktyki pozyskane z realizacji projektów kolejnym rolnikom i przedsiębiorcom zainteresowanym rozwojem swojej działalności.

Ponadto polscy specjaliści wsparli mołdawskich pracowników fitosanitarnego laboratorium diagnostycznego w zakresie wdrażania standardów międzynarodowych w obszarze bezpieczeństwa żywności.

 

  • Bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie granicami (2 projekty - 726 357 PLN)

Realizacja projektów organów administracji rządowej przyczyniła się do wzmocnienia służb mołdawskiej straży granicznej oraz policji w zakresie tworzenia nowoczesnych struktur, wzorowanych na rozwiązaniach stosowanych w UE, zdolnych do walki z przestępczością transgraniczną i zorganizowaną.

 

W ramach kontynuacji rozpoczętego w 2011 r. we współpracy z Krajową Szkołą Administracji Publicznej (KSAP) Programu Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego (AAPPW) przedstawiciele administracji Mołdawii uczestniczyli w dwóch modułach szkoleniowych pn. Staże w służbie cywilnej. Wzmocnienie systemu zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej krajów Partnerstwa Wschodniego (3 os.) oraz Integracja europejska (9 osób). Na ten cel przeznaczono kwotę 80 155 PLN.

MSZ przekazało ponadto Fundacji Solidarności Międzynarodowej (FSM) środki finansowena wsparcie działań demokratyzacyjnych w Mołdawii. Zorganizowany został m.in. wyjazd polskich obserwatorów wyborów parlamentarnych w ramach misji ODIHR/OBWE, jak również  monitoring finansowania kampanii wyborczej. Ponadto zrealizowane zostały działania w zakresie aktywizacji młodzieży w transformacji systemowej i zmianie postaw obywatelskich, przeszkolono liderów politycznych oraz wdrożono dobre praktyki w placówkach opiekuńczych dla osób upośledzonych umysłowo.

Kontynuowana była działalność Centrum Informacyjnego dla Władz Lokalnych Mołdawii (FSM). Dzięki wsparciu MSZ i USAID, jesienią 2014 roku Centrum uruchomiło własny program grantowy, umożliwiający w latach 2014-2015 realizację projektów lokalnych. MSZ przekazało na ten cel 367 620 PLN.

Całkowita kwota wsparcia FSM wyniosła 1 554 164 PLN.

Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju Przemysłowego (UNIDO) przekazano kwotę 85 000 PLN na rzecz programu pomocy technicznej w dziedzinie energii słonecznej dla Mołdawii.

powrót

Działalność w 2013 r.

W roku 2013 na rzecz Republiki Mołdawii podjęto 24 projekty, w tym 6 projektów jst/ngo i 7 projektów administracji, na łączną kwotę 5 225 985 PLN oraz 11 projektów w ramach systemu małych grantów na kwotę 122 918,61 EUR (zobacz pełną listę).

W 2013 roku polska działalność z zakresu współpracy rozwojowej na rzecz Mołdawii (projekty organizacji pozarządowych, jednostek samorządu terytorialnego i organów administracji rządowej) realizowana jest w ramach następujących priorytetów:

  • Bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie granicami (5 projektów - 941 919 PLN)
    W szczególności: poprawa bezpieczeństwa publicznego i przeciwdziałanie przestępczości zorganizowanej, przemytowi towarów, wsparcie podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ludności, zarządzanie kryzysowe i ochronę środowiska naturalnego.
  • Rozwój regionalny i decentralizacja (4 projekty - 1 556 386 PLN)
    W szczególności: przygotowanie administracji regionalnej i lokalnej do efektywnej absorpcji funduszy unijnych; wzmocnienie koordynacyjnej roli ministerstwa rozwoju regionalnego i budownictw Mołdawii w zakresie wdrażania reformy regionalnej.
  • Rozwój obszarów wiejskich (4 projekty - 2 727 680 PLN)
    W szczególności: wsparcie małej i średniej przedsiębiorczości, spółdzielczości rolniczej i doradztwa rolniczego; promocja i wdrażanie innowacyjnych technik i technologii w gospodarstwach rolnych modernizacji infrastruktury wiejskiej.

Od października 2012 r. działa Centrum Informacyjne dla Władz Lokalnych Mołdawii. Centrum powołane zostało w oparciu o "Memorandum of Understanding" podpisane w dniu 29 czerwca 2012 r. pomiędzy MSZ RP a Ministerstwem Rozwoju Regionalnego i Budownictwa Mołdawii. Zgodnie z umową Centrum, z siedzibą w Agencji Rozwoju Regionalnego w laloveni, pełni funkcję informacyjno-koordynacyjną oraz edukacyjną. Zadaniem Centrum jest dostarczanie informacji dotyczących zagranicznych projektów i grantów oraz procedur ubiegania się o środki krajowe oraz instytucji międzynarodowych.

Projekt utworzenia Centrum realizowany jest w ramach „Moldova Task Force” będącego częścią projektu Democracy Partnership Challenge.

Program "Akademia Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego" (AAPPW)

W 2013 r. zostanie zrealizowana kolejna edycja szkoleń we współpracy z  Krajową Szkołą Administracji Publicznej w ramach Programu Akademia Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego (AAPPW), skierowanego do przedstawicieli Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii oraz Ukrainy.

Akademia Administracji Publicznej PW to program, którego celem jest wzmocnienie administracji rządowej w państwach Partnerstwa Wschodniego poprzez organizację specjalistycznych szkoleń dla urzędników z państw partnerskich. Służy on kształtowaniu profesjonalnej kadry urzędniczej w krajach PW, stanowiącej zaplecze eksperckie niezbędne do wdrażania zasad demokratycznego państwa prawa.

Przedstawiciele administracji mołdawskiej zostaną zaproszeni do udział w dwóch modułach szkoleniowych, tj. szkolenie z zakresu służby cywilnej – moduł skierowany do wszystkich krajów Partnerstwa Wschodniego oraz szkolenie z zakresu negocjacji unijnych – moduł przewidziany przedstawicielom Republiki Mołdawii. 

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Mołdawii:

powrót

Działalność w 2012 r.

Wdrożono łącznie 24 projekty (zobacz pełną listę) na kwotę 4 376 333,10 PLN, w tym:

  • 6 projektów dofinansowanych na kwotę 2 419 927 PLN zrealizowanych przez organizacje pozarządowe (NGO) i jednostki samorządu terytorialnego (jst),
  • 5 projektów dofinansowanych na kwotę 1 475 227 PLN zrealizowanych przez organy administracji rządowej,
  • 10 projektów dofinansowanych na kwotę 394 182,40 PLN wdrożonych przez Ambasadę RP w ramach systemu małych grantów,
  • 3 projekty pomocowe na rzecz demokratyzacji i wsparcia społeczeństw przechodzących transformację ustrojową zrealizowane przez Fundację Solidarności Międzynarodowej na kwotę 86 996,70 PLN.

W 2012 roku polska działalność z zakresu współpracy rozwojowej na rzecz Mołdawii (projekty organizacji pozarządowych, jednostek samorządu terytorialnego i aorganów administracji rządowej) realizowana była w ramach następujących priorytetów:

  • bezpieczeństwo publiczne i zarządzanie granicami (3 projekty - 733 950 PLN),
    w szczególności: poprawa bezpieczeństwa publicznego i przeciwdziałanie przestępczości zorganizowanej, wsparcie podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ludności i ochrony środowiska naturalnego.
  • rozwój regionalny i decentralizacja (5 projektów - 1 141 235 PLN),
    w szczególności: rozwój efektywnego i przejrzystego systemu finansowania samorządów; przygotowanie administracji regionalnej i lokalnej do efektywnej absorpcji funduszy unijnych; wzmocnienie koordynacyjnej roli ministerstwa rozwoju regionalnego i budownictw Mołdawii w zakresie wdrażania reformy regionalnej.
  • rozwój obszarów wiejskich (3 projekty - 2 019 969 PLN),
    w szczególności: wsparcie małej i średniej przedsiębiorczości, spółdzielczości rolniczej i doradztwa rolniczego; zwiększenie konkurencyjności produkcji rolnej pod kątem usprawnienia kontroli fitosanitarnej, wsparciu organizacji bazy laboratoryjnej w łańcuchu żywnościowym; promocja i wdrażanie innowacyjnych technik i technologii w gospodarstwach rolnych modernizacji infrastruktury wiejskiej.

Ponadto w ramach pomocy humanitarnej dokonano wpłaty w odpowiedzi na susze w Mołdawii w kwocie 440 000 PLN.

W październiku 2012 r. rozpoczęło swą działalność Centrum Informacyjne dla Władz Lokalnych Mołdawii. Centrum powołane zostało w oparciu o "Memorandum of Understanding" podpisane w dniu 29 czerwca 2012 r. pomiędzy MSZ RP a Ministerstwem Rozwoju Regionalnego i Budownictwa Mołdawii. Centrum, z siedzibą w Agencji Rozwoju Regionalnego w laloveni, pełni funkcję informacyjno-koordynacyjną oraz edukacyjną. Jego zadaniem jest dostarczanie informacji dotyczących zagranicznych projektów i grantów oraz procedur ubiegania się o środki krajowe oraz instytucji międzynarodowych. Projekt utworzenia Centrum realizowany jest w ramach „Moldova Task Force” będącego częścią projektu Democracy Partnership Challenge. W 2012 r. na działalność Centrum zostały przeznaczone środki w wysokości 319 832 PLN.

W 2012 roku 15 mołdawskich urzędników wzięło udział w drugiej edycji programu Akademii Administracji Publicznej Partnerstwa Wschodniego, którego celem było wzmocnienie administracji rządowej w państwach Partnerstwa Wschodniego poprzez organizację specjalistycznych szkoleń dla urzędników z państw partnerskich. Służy on kształtowaniu profesjonalnej kadry urzędniczej w krajach PW, stanowiącej zaplecze eksperckie niezbędne do wdrażania zasad demokratycznego państwa prawa. Szkolenia, zrealizowane w porozumieniu z Krajową Szkołą Administracji Publicznej, dotyczyły zarządzania przez wartości, ekonomii sektora finansów publicznych oraz polityki bezpieczeństwa i obrony.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych zrealizowało także we współpracy z Krajową Szkołą Administracji Publicznej, szkolenie SENSE (ang. Strategic Economic Needs and Security Exercise), w którym wzięło udział m. in. 11 przedstawicieli mołdawskiej administracji rządowej oraz sektora prywatnego. SENSE jest programem szkoleniowym pozwalającym m.in. na komputerową symulację funkcjonowania państwa z gospodarką rynkową. Głównym celem programu jest wzmocnienie administracji rządowej w krajach beneficjentów, promowanie reform oraz zasad dobrego rządzenia na szczeblu krajowym i lokalnym.

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Mołdawii:

powrót

Działalność w 2011 r.

W ramach pomocy rozwojowej 2011 na terenie Mołdawii zrealizowano 12 projektów (w tym 2 projekty realizowane wspólnie dla kilku krajów, tj. Mołdawii, Armenii, Białorusi, Gruzji i Ukrainy) na kwotę 2 856 572 PLN wdrażanych przez organizacje pozarządowe, organy administracji rządowej oraz jednostki samorządu terytorialnego, a także 8 projektów z Programu Małych Grantów na kwotę 396 479 PLN. Projekty były realizowane w ramach następujących priorytetów:

  • Dobre rządzenie (good governance), w szczególności: zapobieganie i zwalczanie korupcji, zarządzanie finansami publicznymi, rozwój samorządności, szkolenie zawodowe w zakresie rozwoju usług komunalnych oraz inne inicjatywy realizowane w ramach PW (6 projektów na kwotę 1 868 217 PLN),
  • Rozwój obszarów wiejskich i rolnictwo, w szczególności: standardy fitosanitarne (6 projektów na kwotę 988 355 PLN).

powrót

Działalność w 2010 r.

Projekty realizowane w 2010 r. odpowiadały głównym obszarom wsparcia dla Republiki Mołdowy określonym w programie polskiej pomocy zagranicznej i obejmowały m.in. działania z zakresu: wsparcia i promocji dobrego rządzenia (good governance), rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, przeciwdziałania handlowi ludźmi oraz  wcielania standardów europejskich.

W 2010 roku w Republice Mołdowy wdrażanych było 13 projektów pomocowych realizowanych przez organizacje pozarządowe, administrację rządową, jednostki samorządu terytorialnego oraz Ambasadę RP w Kiszyniowie.

Całkowity koszt działań prowadzonych w ramach pomocy zagranicznej 2010 r. w Republice Mołdowy wyniósł ponad 2 mln PLN. Realizowane były następujące projekty - lista w załączniku.

Czytaj więcej o polskiej pomocy dla Mołdawii:

powrót

Działalność w 2009 r.

Głównymi dziedzinami wsparcia w 2009 roku były:

  • rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich (w tym agroturystyka),
  • rozwój samorządności lokalnej i społeczeństwa obywatelskiego,
  • rozwój małego biznesu,
  • wzmocnienie administracji publicznej (w szczególności w zakresie zarządzania migracjami i przeciwdziałania handlowi ludźmi, przejrzystości systemu finansowego oraz wcielania w życie standardów europejskich).

W 2009 r. zrealizowano 15 projektów dofinansowanych kwotą ponad 1,5 mln PLN. Dodatkowo Ministerstwo Spraw Zagranicznych sfinansowało udział obserwatorów z Polski w misjach obserwacyjnych OBWE podczas wyborów parlamentarnych w Mołdowie w kwietniu i lipcu 2009 r. (wielkość poniesionych wydatków: ponad 224 tys. PLN).

Bliższe dane o wszystkich projektach zrealizowanych w 2009 roku zamieszczono w Raporcie rocznym „Polska współpraca na rzecz rozwoju" (zobacz: Dokumenty i Publikacje).

powrót

Działalność w 2008 r.

Głównymi dziedzinami, w których Polska udzieliła Mołdowie wsparcia w 2008 r., były:

  • rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich,
  • wspieranie społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności poprzez rozwój samorządności lokalnej i demokratyzację mołdawskich mediów,
  • wzmocnienie administracji publicznej, zwłaszcza w zakresie zarządzania migracjami i przeciwdziałania handlowi ludźmi, oraz szkolenia w zakresie pozyskiwania funduszy z Unii Europejskiej.

W 2008 r. zrealizowano 26 projektów dofinansowanych kwotą ponad 4,3 mln PLN.

Bliższe dane o wszystkich projektach zrealizowanych w 2008 roku zamieszczono w Raporcie rocznym „Polska współpraca na rzecz rozwoju" (zobacz: Dokumenty i Publikacje).

powrót

w górę

Tagi