Polska pomoc

 

Trwają prace nad przeniesieniem do repozytorium informacji nt. zrealizowanych już projektów polskiej współpracy rozwojowej.
Repozytorium będzie systematycznie uzupełniane o dane znajdujące się obecnie w bazie wniosków konkursowych, a także o informacje nt. nowych projektów.

 

Wzór na rozwój. Nauki ścisłe odpowiadają na wyzwania współczesności - kontynuacja

Środowisko objęte działaniami w projekcie „Wzór na rozwój…” to polska szkoła – zarówno gimnazja jak i szkoły ponadgimnazjalne. Szkoły tak różne jak różne są osoby, które tworzą te instytucje. W celu zwiększenia efektywności projekt skierowany został nie tylko do nauczycieli przedmiotów ścisłych, ale i tych osób, które wywierają znaczący wpływ na to, co się w szkole dzieje: do konsultantów metodycznych, pracowników ODN-ów i innych instytucji edukacyjnych.

Wiele tematów z podstawy programowej z biologii, chemii czy fizyki zawiera bezpośrednie lub pośrednie nawiązania do kwestii globalnych – bezpieczeństwo żywnościowe, suwerenność energetyczna, adaptacja do zmian klimatu, kwestia dostępu do czystej wody. Programy szkolne skupione są jednak na przekazywaniu abstrakcyjnej wiedzy bez wskazówek dotyczących jej praktycznego zastosowania (szczególnie jeśli mówimy o zastosowaniach w krajach odległych od Polski). W wyniku tego młodzież uczy się teorii bez zrozumienia społecznej wagi, jaką niosą ze sobą fizyczne równania czy zapis reakcji spalania metanu. W ten sposób nauczyciele tracą szansę, by w ramach swoich zajęć pomagać młodzieży zrozumieć współczesny świat.

Przyczyna takiego obrazu sytuacji nie tkwi tylko w nauczycielach ale i w materiałach, które mają do dyspozycji oraz przyjętym sposobie nauczania określonych tematów. Jeśli nauczyciele nie znajdą inspiracji do uczenia przedmiotów ścisłych, w sposób mocno osadzony we współczesnej rzeczywistości, czy to w materiałach edukacyjnych, podręcznikach, z których korzystają, czy w ośrodkach edukacyjnych, gdzie doskonalą się zawodowo, próby zmienienia tego obszaru będą tymczasowe. Widzimy więc potrzebę współpracy nie tylko z nauczycielami, ale i osobami, które ten system tworzą. Dzięki dostarczonym materiałom oraz szkoleniom wśród nauczycieli wzrośnie świadomość tego, jaką rolę mają jako edukatorzy w procesie kształtowania odpowiedzialnych obywateli. Współpraca z instytucjami „dookoła” szkoły stworzy dobry klimat wokół wzbogacania nauczania przedmiotów ścisłych o perspektywę globalną.

Możliwość wypracowania przez młodzież rozwiązań dla określonych problemów rozwojowych w trakcie zajęć „Wzoru na rozwój...” zwiększy ich rozumienie zjawisk globalnych i tego jak ograniczenie dostępu do podstawowych środków do życia (np. brak dostępu do elektryczności i czystej wody) ogranicza realizację kolejnych praw (np. dostęp do edukacji, samostanowienie o swoim rozwoju). Co więcej – uczestnictwo w tych zajęciach rozwinie poczucie wpływu na stan świata i to, że jako ludzkość jesteśmy w stanie odpowiedzieć na współczesne wyzwania korzystając z dorobku wiedzy, którą w trakcie kolejnych rewolucji technologicznych wytworzyliśmy.

Ekspertyza powyższa oparta jest na długofalowej współpracy wykonawcy projektu ze szkołami i jej ewaluacji w ramach projektów edukacji globalnej, które CEO realizuje od 2006 roku. Opiera się także na badaniach, które we współpracy z MSZ Centrum Edukacji Obywatelskiej zrealizowało w 2013 roku: „Edukacja globalna w polskiej szkole” oraz „Jak włączać perspektywę globalną do nauczania przedmiotów ścisłych”. To, co obserwujemy w szkole, jest ponadto odbiciem szerszego trendu w polskim społeczeństwie – spada poczucie obywatelskiego sprawstwa na poziomie krajowym i lokalnym (79% osób uważa, że nie ma żadnej możliwości wpływania na bieg spraw publicznych – CBOS, wrzesień 2013), spada poparcie dla angażowania się Polski we działania z zakresu współpracy rozwojowej (84% poparcia dla współpracy w 2008 versus 68% poparcia w 2013 – TNS Polska dla MSZ, grudzień 2013) – te oznaki interpretować można jako zniechęcenie, bezradność, niezrozumienie tego, co dookoła nas się dzieje. Coraz trudniej zrozumieć współczesny świat – coraz pilniejsze staje się również reagowanie u źródeł – by szkoła nadal była miejscem, które pomaga zrozumieć świat.

Wzór na rozwój. Nauki ścisłe odpowiadają na wyzwania współczesności - kontynuacja

Projekt „Wzór na rozwój…” adresowany jest do nauczycieli przedmiotów ścisłych oraz innych osób i instytucji, które wpływają na sposób realizacji podstawy programowej w szkole (m.in. doradcy metodyczni, pracownicy NGO zajmujących się edukacją). Jego celem jest upowszechnienie nauczania przedmiotów ścisłych z uwzględnieniem perspektywy globalnej. Realizując ten cel projekt przyczynia się do zwiększenia w grupie uczniów w wieku 13-18 lat świadomości globalnych współzależności i wyzwań rozwojowych stojących przed krajami Południa.

W ramach projektu opracowywane są materiały edukacyjne do nauczania przedmiotów ścisłych (gry edukacyjne, filmy). Wszystkie materiały są dostosowane do podstawy programowej, a także wypróbowane w szkołach przed ich publikacją. Materiały są nieodpłatnie udostępniane na stronie internetowej projektu http://globalna.ceo.org.pl. Organizowane są warsztaty dla nauczycieli zainteresowanych projektem. W czasie warsztatów poznają oni podstawy Edukacji Globalnej i ćwiczą korzystanie z materiałów przedstawiających kraje Południa oraz samodzielne korzystanie z zasobów edukacyjnych. Otrzymują też wsparcie w postaci kursu e-mentoringowego. Kurs ten zostanie następnie przekształcony w wersję nie wymagającą dodatkowej obsługi, dostępną po zakończeniu projektu.

W ramach upowszechniania rezultatów wykonawca projektu wyda broszurę prezentującą dobre praktyki w realizacji młodzieżowych projektów edukacji globalnej. We współpracy z instytucjami doskonalenia nauczycieli przygotuje szkolenie dla doradców metodycznych z ośrodków zainteresowanych promowaniem tej tematyki wśród nauczycieli. Organizować będzie też spotkania z innymi instytucjami edukacyjnymi określającymi jak EG realizowana jest w szkołach, budując wsparcie systemowe dla włączania EG do nauczania przedmiotów ścisłych. Dzięki projektowi młodzież doświadczy tego, jak przedmioty ścisłe powiązane są z życiem codziennym oraz jak można wykorzystywać technologię i wiedzę na rzecz rozwoju i godnego życia.

Wzór na rozwój. Nauki ścisłe odpowiadają na wyzwania współczesności - kontynuacja

Projekt zakładał przygotowanie bazy materiałów edukacyjnych i ich publikację. Część udostępniono na stronie projektu (30 dokumentów, łącznie 2 741 pobrania różnych materiałów edukacyjnych dotyczących projektu Wzór na rozwój  oraz 16 912 odsłon), część została wydrukowana w postaci dwóch publikacji (1 300 kopii) i rozdystrybuowana wśród nauczycieli, doradców i konsultantów metodycznych. Ponadto przeprowadzono szkolenia dla nauczycieli: zarówno stacjonarne (przeszkolono w ten sposób 70 osób) jak i za pośrednictwem Internetu (72 osoby). Kolejne 239 osób jest zainteresowane udziałem w kursie e-learningowym, który w ramach projektu opublikowany został na stronie i będzie dostępny dla wszystkich chętnych również po jego zakończeniu.

W ramach szkoleń nauczyciele i pracownicy instytucji doskonalenia nauczycieli tworzyli plany dydaktyczne (72 plany), by następnie zrealizować te działania w swoim lokalnym środowisku (60 relacji z działań). Osoby korzystające ze wsparcia oferowanego w projekcie deklarują, że udział w tych działaniach przygotował je do uwzględniania perspektywy globalnej w nauczaniu przedmiotów ścisłych i zbudował motywację do wykorzystywania nowej wiedzy i umiejętności w praktyce.