Polska pomoc

 

Utworzenie centrum wsparcia rodziny jako modelu integracji osób przesiedlonych i społeczności przyjmujących na Ukrainie

Ukraina jest krajem, który boryka się z licznymi problemami, szczególnie o charakterze społecznym. Jednym z największych jest marginalizowanie przez władze i społeczeństwo kwestii integracji przesiedleńców wewnętrznych we wspólnoty lokalne, przyjęcia ich przez miejscowe społeczności, a także otwartości i aktywności samych przesiedleńców wewnętrznych na nowe wyzwania.

Istnieje potrzeba trwałego i systematycznego psychospołecznego wsparcia, które będzie pozytywnie wpływać z jednej strony na wzmocnienie postawy wśród przesiedleńców wewnętrznych, aby poradzili sobie w nowej sytuacji, z drugiej zaś pokaże lokalnym wspólnotom i opiniotwórczym autorytetom (nauczycielom, kościołowi, władzom, mediom), że przesiedleńcy nie stanowią zagrożenia, lecz niosą ze sobą potencjał rozwojowy.

Utworzenie centrum wsparcia rodziny jako modelu integracji osób przesiedlonych i społeczności przyjmujących na Ukrainie

Działania prowadzone są w 7 miejscowościach wschodniej i zachodniej Ukrainy: w Charkowie, Zaporożu, Krzywy Rogu, Kamieńskiem, Kołomyi, Drohobyczu, Iwano-Frankiwsku. Wykonawcą projektu jest Caritas Polska, a partnerem lokalnym Caritas Ukraina.

Celem projektu jest promocja profesjonalnego i kompleksowego wsparcia rodziny, jako najbardziej efektywnego podejścia do integracji obu wspólnot (przesiedleńców wewnętrznych i społeczności przyjmującej). Projekt zakłada stworzenie trwałego modelu włączającego aktywnie beneficjentów do zmiany swojej sytuacji, jednoczesna praca z wszystkimi członkami rodziny i angażowanie podmiotów zewnętrznych do wsparcia procesu integracji. Jest to zmiana orientacji pracy z przesiedleńcami wewnętrznymi z modelu „pomocy humanitarnej” na model „otwartej możliwości”.

Pierwszym etapem było przystosowanie pomieszczeń do spotkań grupowych, szczególnie z dziećmi, zakup wyposażenia technicznego, materiałów biurowych i sprzętu do zajęć sportowych. Przygotowano także place zabaw dla dzieci. Na tym etapie przeprowadzono również szkolenie dla nowych pracowników i team building dla zespołów ze wschodu i zachodu Ukrainy. Szkolenie miało na celu poznanie się, zbudowanie zespołu i wypracowanie wspólnych, ujednoliconych standardów pracy.

W kolejnym etapie projektu utworzono 7 Centrów Wsparcia Rodziny (CWR) Caritas wraz z innowacyjnym stanowiskiem asystenta rodziny. Centra realizują zadania integracji i wsparcia psychospołecznego. Całościowym wsparciem objęte są rodziny uchodźców wewnętrznych i rodzin wspólnot przyjmujących, ze szczególnym naciskiem na działania integracyjne obu grup. Zadaniem asystentów jest prowadzenie grupowych zajęć tematycznych dla dzieci, młodzieży, rodziców, osób starszych, działań integracyjnych dla przesiedleńców i społeczności przyjmującej, a także towarzyszenie rodzinom w różnych wydarzeniach. Psychologowie prowadzą konsultacje indywidualne, grupy terapeutyczne dla rodzin beneficjentów i grupy wsparcia dla nauczycieli. Najczęstszymi problemami zgłaszanymi przez dzieci jest samotność, brak przyjaciół, tęsknota za domem czy brak uwagi ze strony ojca. Osoby dorosłe zgłaszają trudności w relacjach z dziećmi, brak zaufania i nadopiekuńczość w stosunku do dzieci, walkę ze stereotypami i złym przyjęciem ze strony miejscowych. Ponadto prowadzone są spotkania z duchownymi i nauczycielami, co ma uwrażliwić te grupy społeczne na przesiedleńców i ich potrzeby.

Projekt obejmuje również wsparcie społeczne metodą case management, a działania prowadzone są w trzech centrach, w Charkowie, Zaporożu, Kamieńskim. Metoda ta umożliwia indywidualne podejście do każdej rodzin i odpowiednią ocenę sytuacji, dzięki czemu udzielana jest pomoc w najbardziej newralgicznych obszarach.

Projekt służy realizacji priorytetu kapitał ludzki ustanowionego w ramach „Wieloletniego programu współpracy rozwojowej na lata 2016-2020”, pkt b) zwiększona integracja społeczna osób przesiedlonych wewnętrznie, w tym szczególnie osób starszych i dzieci, w ramach przyjmujących ich społeczności i pkt a) lepszy dostęp do infrastruktury i usług społecznych, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, w tym wsparcia psychologicznego dla osób przesiedlonych wewnętrznie, głównie osób starszych i dzieci, w ramach przyjmujących ich społeczności.

Utworzenie centrum wsparcia rodziny jako modelu integracji osób przesiedlonych i społeczności przyjmujących na Ukrainie

Wszystkie cele modułu I i II zostały osiągnięte zgodnie z założeniami określonymi w ofercie. W pierwszym roku realizacji we wszystkich Centrach Wsparcia Rodziny przeprowadzono prace adaptacyjne i przystosowano sale do spotkań grupowych i indywidualnych konsultacji. W kolejnym etapie wyposażono centra w niezbędną infrastrukturę, która pozwala pracownikom na stworzenie odpowiednich warunków do pracy. W miejscowościach Krzywy Róg i Kamieńskie utworzono dodatkowo place zabaw. Wszyscy pracownicy odbyli szkolenia służące zbudowaniu zespołu i wypracowaniu wspólnych, ujednoliconych standardów pracy.

We wszystkich centrach udzielana była pomoc psychologiczno – społeczna. Przydzielony każdej rodzinie asystent pomagał dotrzeć potrzebującym do odpowiednich służb socjalnych, gdy zaistniała taka potrzeba kierował na terapię psychologiczną lub warsztaty. Z tej formy pomocy w 2017 r. skorzystało niemal 7 tys. osób. W tym samym czasie organizowane były zajęcia integrujące lokalną społeczność z osobami przesiedlonymi, w których uczestniczyło 1850 osób, co stanowi liczbę dwukrotnie większą niż zaplanowano.

Centra stały się także miejscem integracji przesiedleńców z miejscową wspólnotą. Regularnie organizowane są kółka zainteresowań oraz imprezy plenerowe, które sprzyjają obalaniu wzajemnych stereotypów i integracji ukraińskiego społeczeństwa.