Polska pomoc

Posiedzenie wysokiego szczebla Komitetu Pomocy Rozwojowej

W dniach 15-16 grudnia odbyło się w Paryżu posiedzenie wysokiego szczebla (High Level Meeting - HLM) Komitetu Pomocy Rozwojowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (DAC OECD). W spotkaniu, oprócz 28 przedstawicieli państw członkowskich DAC[1] oraz OECD[2] wzięli udział zaproszeni goście z państw negocjujących członkostwo w OECD (Kolumbia, Łotwa), kluczowych partnerów OECD (Brazylia, Chiny, Indie, Indonezja, RPA), innych organizacji międzynarodowych (MFW, Bank Światowy, UNDP), banków rozwojowych, fundacji oraz Chorwacji, Etiopii, Malawi i Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Ministrowie uczestniczący w spotkaniu ustalili główne elementy stanowiska Komitetu wobec najważniejszych dla globalnej współpracy rozwojowej wydarzeń 2015 roku: Trzeciej Międzynarodowej Konferencji w sprawie finansowania rozwoju (Addis Abeba), Szczytu ONZ w sprawie przyjęcia agendy rozwojowej po 2015 roku (Nowy Jork) oraz 21. Konferencji ONZ nt. zmian klimatu (Paryż). Dyskusja koncentrowała się na koniecznej modernizacji systemu statystycznego, poprzez który DAC zbiera dane o wielkości pomocy przekazywanej przez państwa rozwinięte na rzecz rozwoju. Kluczowe narzędzie, miernik wielkości Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (Official Development Assistance – ODA), nie uwzględnia wszystkich instrumentów służących do kierowania środków publicznych na potrzeby rozwojowe, nie obejmuje wszystkich działań mających cel rozwojowy. Jednocześnie pozwala na dużą dowolność np. w klasyfikowaniu udzielanych pożyczek preferencyjnych jako ODA. Kolejnym powodem konieczności reformy jest fakt, że szersze cele współpracy rozwojowej, które zostaną przyjęte w programie międzynarodowej współpracy rozwojowej po roku 2015, będą generowały nowe przepływy finansowe, do których pomiaru dotychczasowe metody nie są wystarczające.

Wszyscy uczestnicy spotkania podkreślali, że zmiany które zostaną przyjęte, nie mogą być pretekstem pod podważania fundamentalnej roli ODA w systemie pomocowym oraz zobowiązania osiągnięcia wielkości świadczonej ODA na poziomie 0,7% dochodu narodowego brutto[3]. Jednocześnie, złożona została deklaracja zwiększania oficjalnej pomocy rozwojowej dla państw najbiedniejszych i potrzebujących pomocy w celu osiągnięcia przyjętego w ramach ONZ wskaźnika 0,15%-0,20% ODA/DNB. Szereg państw podkreślało jednak, że nie może to się dokonywać kosztem zobowiązań pomocowych wobec dotychczasowych partnerów.

W ramach modernizacji koncepcji ODA, uczestnicy HLM przyjęli kompromisowe rozwiązanie sposobu raportowania pożyczek preferencyjnych poprzez wprowadzenie elementu darowizny będącej podstawą obliczania wielkości kwoty kwalifikowanej jako ODA w miejsce dotychczasowych przepływów netto[4]. Zróżnicowano przy tym poziomy preferencyjności pożyczek w zależności od poziomu zamożności kraju, któremu będą one udzielane (co ma promować pomoc dla państw najbiedniejszych).

Uzgodniono kierunek kontynuacji prac nad metodą pomiaru wielkości środków rozwojowych uzyskiwanych poprzez wykorzystanie rynkowych instrumentów finansowych[5] oraz zaliczaniem do ODA wydatków poniesionych na rzecz zapewnienia pokoju i bezpieczeństwa do ODA. Pomimo powszechnej akceptacji ścisłej współzależności między rozwojem a pokojem i bezpieczeństwa (potwierdzonej w dokumentach ONZ) oraz uznania, że podstawowe znaczenie ma cel rozwojowy świadczonej pomocy, część krajów jest zdania, że w ODA należy ściśle rozgraniczać agendy świadczące pomoc i wykluczać z niej wydatki dokonywane w ramach budżetów wojskowych.

Ministrowie zgodzili się, że istniej potrzeba stworzenia nowego instrumentu mierzącego przepływy finansowe o charakterze rozwojowym, któremu nadano roboczą nazwę Total Official Suport for Sustainble Developemnt (TOSD). Ma on obejmować wszystkie środki publiczne kierowane do krajów rozwijających się (niezależnie od warunków, na jakich są przekazywane) w celu realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Jego zakres będzie uzależniony od decyzji Szczytu ONZ w sprawie programu współpracy rozwojowej po roku 2015 oraz Konferencji ws. zmian klimatu.

Zgodnie z przyjętą przez państwa członkowskie DAC zasadą pełnej otwartości oraz włączenia w toczącą się dyskusję państw i organizacji partnerskich, obrady toczyły się z aktywnym udziałem wszystkich zaproszonych gości.


[1] Australia, Austria, Belgia, Czechy,  Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania,  Irlandia, Islandia, Japonia,  Kanada, Korea, Luksemburg, Niderlandy, Niemcy, Norwegia, Nowa Zelandia,  Polska, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Szwecja, Wielka Brytania, Włochy oraz Unia Europejska.

[2] Chile, Estonia, Izrael,  Meksyk, Turcja, Węgry.

[3] W ramach UE przyjęto to jako zobowiązanie kolektywne, w stosunku do poszczególnych państw zindywidualizowane (uwzględniające ich aktualne możliwości).

[4] Wliczanie jako ODA całej kwoty pożyczki, a następnie odliczanie rat spłaty od ODA danego kraju.

[5] Według dotychczasowych zasad państwo dokonujące inwestycji w kraju rozwijającym się musi odliczać zyski z tej inwestycji od ODA, co hamuje wykorzystanie rozmaitych instrumentów w pomocy rozwojowej.

w górę

Tagi