Polska pomoc

 

Poprawa dostępu do infrastruktury sanitarnej i podniesienie świadomości z zakresu higieny mieszkańców powiatu Kebemer

Zgodnie z oficjalnymi statystykami zaledwie 17% ludności obszarów wiejskich w Senegalu ma dostęp do infrastruktury sanitarnej. Potrzeby fizjologiczne zaspokajane są powszechnie w miejscach do tego nieprzystosowanych, w tym w prymitywnych i niespełniających norm technicznych latrynach, brakiem szczelności i nieodpowiednią lokalizacją zagrażających środowisku naturalnemu oraz zdrowiu i życiu ludzi i zwierząt hodowlanych. Sytuacja ta zagraża czystości cieków wodnych oraz sprzyja zapadalności na choroby pasożytnicze i bakteryjne. Zakażenie pożywienia i wody pitnej stanowi realne zagrożenie epidemiologiczne.

Brak infrastruktury sanitarnej oraz niedostateczne uwrażliwienie jej mieszkańców na kwestie związane w utrzymaniem prawidłowej higieny skutkują szerzeniem się chorób, których ofiarami padają najczęściej małe dzieci. Przynoszą też znaczne straty ekonomiczne, pogłębiając nędzę i tak bardzo ubogich rodzin. Leczenie tzw. chorób brudnych rąk jest czasochłonne i kosztowne, osoby dotknięte dolegliwościami nie są zaś w stanie podejmować zajęć zarobkowych czy uczęszczać do szkoły.   

Na senegalskiej wsi dotkliwie odczuwalny jest też brak kampanii informacyjnych pokazujących związek między niedostateczną higieną a zanieczyszczeniem środowiska i rozprzestrzenianiem się chorób. Uwrażliwieniu miejscowej ludności na problematykę zdrowotną i sanitarną sprzyjać może jednakże aktywność cieszących się dużym autorytetem społecznych liderek, zwanych potocznie badianou ngox („starsza ciocia”).  Wywodzące się najczęściej z kasty griotów i obdarzone talentem krasomówczym kobiety towarzyszą wszystkim ważniejszym wydarzeniom we wsiach i miasteczkach, a z ich zdaniem liczą się przedstawiciele obydwu płci. Rolę badianou ngox docenia senegalskie Ministerstwo Zdrowia i Działań Społecznych, od lat powierzając im rolę trenerek i informatorek w programach ochrony zdrowia, regulacji urodzin, propagowania porodów asystowanych czy szczepień.

 

Poprawa dostępu do infrastruktury sanitarnej i podniesienie świadomości z zakresu higieny mieszkańców powiatu Kebemer

Celem ogólnym realizowanego w gminach Ndande, Diokoul i Kab Gaye projektu jest poprawa stanu środowiska naturalnego i sytuacji higieniczno-zdrowotnej mieszkańców Senegalu. Przedsięwzięcie uzupełnia i rozwija działania prowadzone na obszarze departamentu Kébémer w latach 2016-17, łącząc w sobie aspekty infrastrukturalny i edukacyjny.

W ramach projektu w 21 lokalnych szkołach podstawowych wybudowane zostaną wielokabinowe toalety z umywalniami i dostępem do bieżącej wody, co nie tylko podniesie poziom bezpieczeństwa sanitarnego w placówkach, lecz także – zgodnie z ustaleniami dyrektorów szkół objętych wcześniejszymi działaniami – prowadzić będzie do wzrostu liczby uczęszczających do nich uczniów. Prace budowlane poprzedzone zostaną przeszkoleniem w zakresie budowy bezpiecznych i zgodnych z normami latryn co najmniej 20 nie- lub nisko wykwalifikowanych robotników, którzy nie tylko zyskają kompetencje pozwalające w przyszłości obniżyć koszt budowy ustępów, lecz także otrzymają wynagrodzenie za wykonanie pod nadzorem realizującej zlecenie firmy wykopów pod szamba.

Kluczowym elementem projektu będzie też przygotowanie czterech  badianou ngox do roli lokalnych trenerek higieny. Kobiety wezmą udział w szkoleniach prowadzonych przez pracowników miejscowych ośrodków zdrowia – dyplomowanego pielęgniarza i położną. Program zajęć obejmie zagadnienia takie jak: wpływ defekacji w miejscach nieprzystosowanych na środowisko naturalne oraz bezpieczeństwo ludzi i zwierząt, korzyści wynikające z posiadania latryn w gospodarstwach domowych, prawidłowe użytkowanie toalet zbiorczych, ich konserwacja, opróżnianie szamba oraz techniki przekazywania przyswojonych informacji. Pierwszej sesji szkoleniowej towarzyszyć będzie zebranie zawiązanego w 2016 r. Komitetu Zdrowia, w skład którego wchodzą przedstawiciele urzędu gminy, ośrodków zdrowia i dyrektorzy szkół.

Pozyskawszy odpowiednie przygotowanie merytoryczne, każda z trenerek przeprowadzi wśród lokalnej społeczności przynajmniej dwa seminaria w miesiącu, co pozwoli na zwiększenie świadomości w zakresie higieny co najmniej 1500 osób. Zajęcia będą mieć formę przystępnych i angażujących słuchaczy pogadanek i przeprowadzone zostaną w miejscowym języku wolof.

Przeszkoleniem zostaną objęte również dzieci uczęszczające do wszystkich 21 szkół. W prowadzonych przez pracowników ośrodków zdrowia treningach higieny weźmie udział 1800 uczniów.

Poprawa dostępu do infrastruktury sanitarnej i podniesienie świadomości z zakresu higieny mieszkańców powiatu Kebemer

3135 uczniów z 20 szkól podstawowych na terenie gmin Kébémer, Ndande, Kab Gaye, Diokoul, Thiepp, Gueoul, Ngourane i Thiolom w departamencie Kébémer korzysta z powstałej w ramach projektu nowoczesnej infrastruktury sanitarnej – wielokabinowych toalet z umywalniami i dostępem do bieżącej wody. Łącznie wybudowano 82 kabiny (wobec 63 planowanych). Liczbę kabin uzależniono od liczby uczniów w danej szkole.

Podniesiono standardy budowy toalet w budynkach publicznych i prywatnych w gminach powiatu Kebemer. W wyniku 30-dniowego kursu budowlanego 20 robotników zyskało wyższe kwalifikacje w zakresie budowy infrastruktury sanitarnej zgodnie z obowiązującymi normami technicznymi. Dzięki uzyskanej wiedzy teoretycznej oraz umiejętnościom praktycznym przeszkolone osoby mają większe szanse na znalezienie zatrudnienia na rynku pracy. Kilka z nich już w trakcie projektu zostały zatrudnione przez miejscową firmę budowlaną. Lepsze kwalifikacje fachowców przekładają się na lepszą jakość budowanych obiektów sanitarnych.

Dzieci ze wszystkich 20 szkół, w których powstała infrastruktura sanitarna zapoznały się z zasadami higieny osobistej i korzystania z toalet. Szkolenia dla łącznie blisko 1500 uczniów przeprowadzili dyplomowani pielęgniarze – pracownicy gminnych ośrodków zdrowia. Ponadto około 2150 dorosłych mieszkańców zostało objętych kampanią edukacyjną nt. zasad higieny. Szkolenia, w formie tradycyjnych pogadanek organizowanych najczęściej na głównych placach wiosek i osad, zostały przeprowadzone przez sześć wyszkolonych w ramach projektu lokalnych liderek, tzw. Badianou Ngox, cieszących się autorytetem społeczności (42 spotkania edukacyjne w gminach Ndande, Diokoul i Kab Gaye) oraz pracowników gminnych ośrodków zdrowia (14 spotkań edukacyjnych w gminach: Thiepp, Ngourane i Gueoul). Oprócz dróg rozprzestrzeniania się bakterii chorobotwórczych w gospodarstwie i sposobów im zapobiegania, w tym przypomnienia technik mycia rąk, omawiano korzyści płynące z korzystania z toalet zgodnych z normami technicznymi oraz zasady ich dezynfekcji i utrzymania w czystości.

Celem zapewnienia trwałości rezultatów przy każdej z 20 szkół powstały nadzorowane przez dyrektora zespoły o rotującym składzie, odpowiedzialne za utrzymanie toalet oraz stałe podnoszenie poziomu higieny w gminie.

Wyposażenie szkół w infrastrukturę sanitarną, działania edukacyjne nt. higieny oraz umocnienie w lokalnej społeczności struktur odpowiedzialnych za utrzymanie toalet zaowocowały wyższą frekwencją w szkołach, zwłaszcza wśród uczennic (w szkołach pozbawionych toalet i dostępu do wody uczennice w trakcie menstruacji najczęściej opuszczają zajęcia). Doświadczenia z podobnych projektów zrealizowanych w latach 2016 i 2017 pokazują, że szkoły dysponujące infrastrukturą sanitarną cieszą się dużą popularnością wśród rodziców podejmujących decyzję o wyborze szkoły dla dzieci – odnotowano w nich wyższy niż średnia dla całych gmin wzrost liczby uczniów w roku szkolnym 2018/19 w porównaniu z wcześniejszymi latami.

W dłuższej perspektywie lepszy dostęp do infrastruktury sanitarnej, wyeliminowanie praktyki załatwiania potrzeb fizjologicznych wokół szkół i przestrzeganie zasad higieny powinny skutkować zmniejszeniem zachorowalności na choroby „brudnych rąk” wśród uczniów i personelu szkół, a także mieszkańców domów sąsiadujących ze szkołami. Poprawie ulegnie ogólny stanu środowiska i zmniejszy się zachorowalność wśród bydła wypasanego w okolicach szkół.